Nachtbrakers in Nationaal Park Lauwersmeer

Als de nacht valt lijkt het Lauwersmeer tot rust te komen. Maar niets is minder waar! Want er zijn tal van dieren, die juist ’s nachts op pad gaan. Omdat ze bijvoorbeeld de mens willen ontlopen, ze ’s nachts minder last hebben van roofdieren of omdat hun voedsel juist ’s nachts makkelijker te vangen is. 

Verschillende bewoners van het Nationaal Park zijn juist in de nacht actief, zoals vele soorten insecten. Denk bijvoorbeeld aan pissebedden en nachtvlinders. Alleen al van de nachtvlinders komen er honderden soorten in het gebied voor. En hoewel ze wellicht denken ’s nachts veilig te zijn, zijn er roofdieren, die zich gespecialiseerd hebben in het jagen op deze dieren. In het donker helpen hele goede ogen (zoals bij uilen), maar andere zintuigen zijn vaak belangrijker. Zoals een scherp gehoor of een gevoelige neus. Een echte nachtspecialist is de vleermuis. Zij jagen met geluid oftewel echolocatie. Vleermuizen maken geluidjes die de meeste mensen niet kunnen horen en het geluid dat op een oppervlakte terugkaatst, vangen ze met hun gevoelige oren op. Handig om in het donker obstakels te omzeilen en smakelijke vliegende insecten op te sporen.

Uilen op jacht
Muizen vertrouwen juist op reuk en snorharen om een smakelijk hapje op te sporen. En hoewel die muizen onder dekking van de nacht op zoek naar eten gaan, zijn zij hun leven ook niet zeker. Terwijl de meeste roofvogels een uiltje knappen, vliegen kerkuil en ransuil ’s nachts vrijwel geruisloos rond om met hun scherpe ogen en oren op jacht te gaan. Hun veren en vleugels zijn speciaal uitgerust met stijve haartjes aan de voorzijde, franjes aan de achterzijde en een donzige bovenkant van de veren om het geluid tijdens  het vliegen zo gering mogelijk te houden.

Grotere zoogdieren met uitstekend reukvermogen
Ook grotere zoogdieren zoals dassen, vossen en boommarters vertrouwen op hun gehoor en reukvermogen om prooien op te sporen en te vangen. De ogen van een das zijn bijvoorbeeld niet al te best. Maar dat compenseert hij door een fantastisch reukvermogen. Dassen zijn dol op regenwormen en deze komen met name ’s nachts naar boven, vooral als de bodem vochtig of nat is. Overdag slapen de dassen in een zelf gegraven burcht. Pas na de schemering gaan ze weer op pad. Sinds een aantal jaren heeft de das het Lauwersmeergebied ontdekt als een prima thuis.

Bruisend nachtleven
In de nacht bruist het dus van het leven in Nationaal Park Lauwersmeer. Helaas laten de meeste nachtelijke bewoners zich maar zelden zien. Ook hier speelt hun gevoelige neus of scherpe gehoor een belangrijke rol. Deze dieren hebben ons al lang waargenomen voordat wij hen zien en gaan ons snel uit de weg.. Ga je ’s nachts een keer op pad in Nationaal Park Lauwersmeer, zet dan in elk geval al je zintuigen op scherp en beweeg zo stil mogelijk. Wie weet heb je dan het geluk eens een echte nachtbraker te ontmoeten.

Tekst: Jörgen de Bruin