Wetenschapsnest

Vogelparadijs op vroegere zeebodem

16.00 – 16.45

Het is bijna vijftig jaar geleden dat Lauwerzee Lauwersmeer werd. Een prachtig natuurgebied met bijzondere vogels ging verloren. Maar het heeft vriend en vijand verbaasd hoe de natuur en met name de vogels zich in het nieuwe gebied vestigden. De huidige vogelrijkdom is van internationale allure. De rust en ruimte, afwisselende landschappen en strategische ligging op de Oost-Atlantische vogeltrekroute zijn daar samen verantwoordelijk voor. Het belang van het gebied voor vogels, de fascinerende vogeltrek en een aantal karakteristieke soorten komen in deze lezing in vogelvlucht voorbij. Jörgen de Bruin werkt al vele jaren voor Nationaal Park Lauwersmeer en is zelf een enthousiaste vogelaar. “Nationaal Park Lauwersmeer is één van de beste vogelkijkgebieden in Nederland en elk bezoek staat garant voor prachtige vogelbelevenissen”.

 

Vogeltrek op het radarscherm

15.00 – 15.45

Vogels en vliegtuigen delen het luchtruim en komen soms met elkaar in botsing. Om deze vogelaanvaringen te voorkomen gebruikt de Luchtmacht, en de luchtvaart in zijn algemeenheid, radars om te waarschuwen voor grote vogeltrekgolven. Voor vogelaars en onderzoekers is radar natuurlijk een prachtig middel om naar vogeltrek te kijken en deze te bestuderen. Aan de hand van diverse voorbeelden laat Hans van Gasteren (twitter: @hvangasteren) je deelgenoot zijn van wat je met één radar allemaal kunt zien en hoe vogeltrek gevolgd kan worden met behulp van een netwerk van radars in Europa.

 

De ene lepelaar is de andere niet

12.00 – 12.45

Wat zijn de verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes, Mauritaniërs en Portugezen? De lepelaars die in Nederland broeden, overwinteren op verschillende plekken. Een deel trekt helemaal naar Mauritanië en Senegal in West-Afrika. Maar meer en meer lepelaars overwinteren in Spanje en Portugal. De vraag is wie er naar Afrika gaan en waarom. En hoe zit het dan in Nederland? Broeden lepelaars altijd op dezelfde plek? Waar halen ze hun voedsel vandaan? Doen mannetjes en vrouwtjes altijd hetzelfde? Allemaal vragen waarop we antwoorden proberen te vinden door de lepelaars kleurringen om te geven en te zenderen. Iedere lepelaar krijgt zijn eigen kleurringcombinatie. Zo worden het individuen en daarmee kunnen we ze volgen door de jaren heen van broedgebied naar overwinter gebied en weer terug. Over het wel en wee van de lepelaars kom je meer te weten op het Vogelfestival!

Foto: Jan Bosch

Door de ogen van een velduil leren kijken naar landschappen

13.00 – 13.45

Waarom we zo ontzettend weinig weten van de uil met de korte oortjes 

Ben Koks wordt vooral geassocieerd met kiekendieven. Hij heeft rond deze groep dagroofvogels de laatste drie decennia zowel qua bescherming als onderzoek veel voor elkaar gekregen. Wat minder bekend is, is dat hij in zijn vrije tijd ‘stiekem’ vooral meer gefascineerd is door ruigpootbuizerds en velduilen. Het zijn beiden soorten die het moeten hebben van onvoorspelbare prooien. In zijn verhaal op dit Vogelfestival zal het daarom gaan over veldmuizen, weidse landschappen, dieetonderzoek en de schoonheid van de mooiste uil die we in Nederland hebben: de velduil.

Vlieg mee met de grauwe kiekendief

14.00 – 14.45

Een reis langs beschermingswerk, overwinteringsgebieden en onderzoek 

Madeleine Postma werkt sinds 2010 bij Grauwe Kiekendief – Kenniscentrum Akkervogel (voorheen Werkgroep Grauwe Kiekendief). Als vaste medewerker bescherming heeft zij het voorrecht jaarlijks bijna alle nesten van Nederlands elegantste roofvogel en zeldzame broedvogel, de grauwe kiekendief van dichtbij te zien. Zij neemt jullie mee op een reis het jaarrond van het broedseizoen in grootschalige landbouwgebieden met nestbescherming naar de overwinteringsgebieden in de Sahel. Neem je ‘rugzak leeg mee’ en vul deze net als een nieuw aangebrachte zender op een grauwe kiekendief met kennis over deze elegante roofvogel.

Foto: André Eijkenaar

Wat weet jij van waterbeheer?

11.00 – 11.45

Het Lauwersmeer vervult een cruciale functie in het waterbeheer in Noord Nederland. Hoe houden we droge voeten in een gebied dat onder NAP ligt? Hoe beheersen we het waterpeil? Hoe zorgen we voor schoon water? Hoe draagt het waterschap bij aan de natuur? Wat zijn de gevolgen van klimaatverandering voor het waterbeheer en de veiligheid? Wil je meer weten? Kom dan naar de lezing van het waterschap Noorderzijlvest!

 

Bezoek de vogelringer

Starttijden:
10.30 – 11.15
11.30 – 12.15
13.30 – 14.15
14.30 – 15.15

Max 20 personen per bezoek
Duur: circa 45 minuten

Heel veel informatie over de fascinerende vogeltrek is en wordt verkregen door vogels te ringen. Jan Doevendans ringt al vele jaren vogels in het Lauwersmeergebied en kan daar zeer boeiend en beeldend over vertellen. Speciaal voor het Vogelfestival heeft hij zijn netten opgesteld bij het Activiteitencentrum. Hij laat graag zien hoe dat ringen in zijn werk gaat en wat we daardoor de afgelopen jaren hebben geleerd over de vogeltrek.

Braakballen pluizen

12.30 – 14.00
15.00 – 16.30

Uilen eten onder andere muizen die ze met huid en haar opeten. De haren en botten kan door de maag niet verteerd worden en daarom braken de uilen deze uit. Ga zelf op onderzoek en pluis de braakballen uit. Zo kom je te weten hoeveel en welke muizen de uil(en) gegeten hebben.