Grote grazers

Een open en uitgestrekt landschap

Kenmerkend voor Nationaal Park Lauwersmeer is het open en uitgestrekte landschap. En zo'n open landschap is een aantrekkelijk leefgebied voor verschillende, soms zeldzame, dieren en planten. Zo biedt dit open landschap elk jaar honderdduizenden vogels rust en voedsel. Het ondiepe water en de slikkige oevers bieden duizenden steltlopers en eenden een rijk gedekte tafel. De grazige graslanden zijn vooral bij ganzen en weidevogels in trek. De uitgestrekte rietvelden bieden nestgelegenheid aan tal van zeldzame moerasvogels, zoals roerdomp en baardmannetje.

(c) foto: Jörgen de Bruin

(c) foto: Jörgen de Bruin

Moerasbos

Het open en uitgestrekte landschap in het Lauwersmeergebied is de reden waarom het gebied is aangewezen als Nationaal Park. Toch is de toekomst van die bijzondere natuur- en landschapswaarden in het Nationaal Park niet gewaarborgd. Want al vanaf de afsluiting van de Lauwerszee (1969) heeft de natuur in het Lauwersmeergebied een enorme ontwikkeling doorgemaakt. En die ontwikkeling gaat alsmaar door; de natuur staat nooit stil... En daar zit 'em nou net de kneep. Want met de steeds voortgaande ontwikkeling van het gebied komen de bijzondere natuur- en landschapswaarden van nu steeds meer onder druk te staan. Zo rukken bijvoorbeeld struiken en bomen verder op; het gebied verruigt. En dat gaat ten koste van het ondiepe, open water, de slikkige oevers, de grazige vlakten en de uitgestrekte rietvelden. Langzaamaan groeit het gebied dicht, totdat er een (moeras)bos ontstaat. En dat is niet de bedoeling. Want bij voortgaande bosontwikkeling zal een aantal bijzondere vogelsoorten, op grond waarvan het gebied is aangewezen als Natura 2000 gebied, op den duur verdwijnen. En in het kader van Natura 2000 ligt er juist de verplichting deze soorten te behouden.

Groene grasmaaiers

Het tegengaan van de verruiging kan door jaarlijks te maaien en te kappen. Maar dat werkt zeer verstorend op de natuur en is zeer arbeidsintensief. Vandaar dat Staatsbosbeheer besloten heeft om natuurlijke 'maaiers' in te zetten. En na vele jaren experimenteren blijkt
de combinatie van Schotse hooglanders en konikpaarden de beste resultaten te geven.

Deze dieren proberen het open landschap te behouden. Maar het blijkt dat zij de verruiging niet helemaal kunnen stoppen.
Het mooie van deze dieren is dat ze zich jaarrond prima zelf kunnen redden in het Nationaal Park. Alleen in heel strenge winters moeten ze wel eens bijgevoerd worden. Tijdens een bezoek aan met name de Kollumerwaard of de Zoutkamperplaat kunt u opeens oog in oog komen te staan met Schotse hooglanders en/of konikpaarden.

(c) foto: Arjan Woertink

Seizoensbegrazing

Behalve jaarrondbegrazing, vindt er in de zomermaanden ook seizoensbegrazing plaats met vee en paarden van boeren uit de omgeving. Dit alles met als doel een afwisselend (half)open landschap in stand te houden.

afdrukken